Vloggers en youtubers, waar te beginnen?

De laatste weken ben ik me gaan verdiepen in vlogs en webvideo's. Ik vind het zo'n interessant fenomeen. Als ik er met collega's over spreek, merk ik dat het voor velen nog onbekend terrein is. En dat terwijl sommige Vlaamse vloggers of youtubers honderdduizend en meer views hebben. Daarom een blogpost met wat uitleg en enkele tips.

Deze post gaat niet (enkel) over vrouw-loopt-met-een-camera-door-haar-huis-en-praat-over-haar-ontbijt-video’s. Maar ook over televisie formats die voor het internet gemaakt worden. Interessante dingen hoor. Enkele van deze video's ontdekte ik zelf door de vraag te stellen aan vrienden. Om maar te zeggen dat ik er lang niet alles van ken. Goeie tips zijn steeds welkom.

Waar te beginnen? De grootste of meest bekende vlogger zou PewDiePie zijn. PewDiePie is een echte youtube-personality. Hij verliest subscribers nu hij meer vlogger dan gamer is. Toch is het een goed voorbeeld van hoe een vlog over niks hoeft te gaan om toch veel views te krijgen. Wist je dat zijn vriendin ook een vlog heeft: CutiePie. Nee? Je mist niks. 

PewDiePie werd bekend met grappige reacties en commentaar op griezelige computer games. Zelf ben ik geen gamer, maar ik kijk af en toe wel mee via youtube. Als je de irritante gamers kunt negeren, ontdekt je soms erg interessante games. Zoals dit: The Stanley Parable.

De Vlaamse PewDiePie is MojoOnPC. Hij begon ook met video's over games, werd meer en meer een personality en maakt nu ook vlogs of Real Life Vids zoals hij het noemt. MojoOnPC heet Jordy Janssens, is 17 jaar en heeft iemand in dienst om zijn kanaal (met meer dan 1 miljoen subscribers) en merchandising te managen! 

Er zijn nog Vlaamse youtubers. Opmerkelijk is dat ze vaak erg jong zijn. Fascinerend. Sommige ervan hebben meer dan 100.000 views op hun uploads. Succesvol zijn de lifestyle of prank video's, maar die negeer ik vaak. Leert me weinig over hoe deze jongeren zijn of denken over het leven.

Het lijkt alsof gamen en vloggen iets voor en door jonge mensen is. Er zijn echter ook enkele opmerkelijke Daily vlogs van 'volwassenen' of 'professionals'. Kort omschreven gaat het over youtubers die dagelijks of wekelijks een update geven over hun leven. Casey Neistat is hét voorbeeld. Niet enkel van het vlog-fenomeen, maar ook visueel. Timelapse, drone shots, onscherpe beelden, grote platte witte tekst op beeld... Casey Neistats video's zijn héél herkenbaar. "Het is moeilijk om iets te maken dat niet op Casey lijkt" zei een student journalistiek tegen me enkele weken geleden. 

Recent is Casey gestopt met vloggen en heeft hij zijn bedrijf (+ audience?) verkocht aan CNN. Op Casey's kanaal vind je ook veel tips over hoe te vloggen, welke camera's te gebruiken en wat niet te doen. 

Vlaamse volwassen vlogs? ja, die bestaan ook. Maar het is opmerkelijk hoe moeilijk ze het hebben om een grotere 'audience' op te bouwen. Hier enkele voorbeelden.

Ik hoor je al denken: 'die vloggers worden betaald om dat te doen' of 'het is gewoon ego-marketing' of 'dat gaat helemaal nergens over'. Misschien zijn al die gedachten wel waar. Sommige influencers worden benaderd door bedrijven. Maar erm, doet dat er toe? 

De kritiek dat sommige vlogs over niks gaan is voor mij soms een reden om te kijken. Binnenkijken in een wereld waar ik anders niet mee in contact kom. For the record, neen, dit is geen voyeurisme. Ik doe het kijken namelijk niet heimelijk. Is het dan exhibitionisme? Volgens sommige standaarden misschien. Ik geloof echter dat het eerder een nieuwe normaliteit is.

Dit grens overschrijdend gedrag is trouwens wat me triggert om deze trend te volgen. Niet enkel qua privacy - wat is private ruimte vs wat is publieke ruimte - maar ook qua gemeenschappen en veiligheid. Een erg interessant voorbeeld van een "saai" vlog is het populaire HoodVlog van Ismail Ilgun. De video's duren een half uurtje en er gebeurt soms bitter weinig. Je ziet hoe Ismail samen met zijn maten rondhangt in de wijk (niet pejoratief bedoeld, eerder als just hanging around). Het rondhangen mondde uit in pesterijen en uiteindelijk in oproer (lees het verhaal op wikipedia). Ilgun werd gearresteerd en veroordeeld wegens opruiing (3 dagen cel). Het leidde tot een groot debat in de Nederlandse media en politiek. Ondertussen (4 december 2016) heeft Ismail een contract bij een label getekend en wil hij documentaires maken. Wordt vervolgd.

Youtubers als deze maken vaak video's vanuit hun eigen netwerk of gemeenschap (zoals Youstoub). Het geeft de kijker een beeld dat je niet snel ziet in traditionele media. Het is als het ware onderzoeksjournalistiek without a cause. Ik gebruikte bewust het woord youtubers in plaats van vloggers. Ergin Arslanbas wees er me deze week op. Toen ik hem aan een collega op VRT voorstelde als een vlogger werd al snel mijn mond gesnoerd met: "we zijn youtubers, geen vloggers". 

Ergin maakt korte tv-items voor youtube onder de noemer Achterklap. Met een camera op statief (alleen dus) gaat hij de straat op om stads- en leeftijdsgenoten een vraag te stellen. Ergin werd bekend toen één van deze video's door de traditionele media werd opgepikt: "Wat zou je doen als je kind homo was?". De reacties zijn opmerkelijk. De meeste video's van Ergin halen misschien een stuk minder kijkers dan 250.000 views, het maakt hen niet minder interessant. Vertelt de traditionele media jou wat jongeren van Donald Trump denken?

Aanleiding voor de ontmoeting met Ergin was een talkshow op Media Fast Forward, een evenement van VRT Innovatie. Aan tafel zaten Ismail Hassoun (JackSpelisTV), Samir Korbi (UP2D8), Anthony Bosschem (Zwijgen is geen optie) en Boris van Bennekum & Hubert van der Want (BNN / VARA).

Het kanaal van Samir is verre van een vlog. UP2D8 is zoals de naam zegt een show die je op de hoogte houdt, in dit geval van de laatste technologie snufjes. Ook spreker en schrijver Steven Van Belleghem publiceert wekelijks technologie updates op youtube. Het is een voorbeeld van hoe eenvoudig een youtube format kan zijn. Vanuit de auto of zijn kantoor gidst hij je door het laatste digitale nieuws. In beide gevallen videos die vooral relevant zijn omwille van de snelheid en timing. 

Niet dat dit helemaal nieuw is, maar het is een trend die ook in Vlaanderen groeit: Youtube TV. Anders dan bij vlogs wordt er een concept uitgedacht of niche opgezocht. De productie is vaak redelijk eenvoudig en goedkoop (financieel bedoel ik). Wat je nodig hebt: een camera (zit in je telefoon) een goed idee en (genoeg) tijd.

Hier nog enkele voorbeelden van Nederlandstalige formats.

Het is opvallend hoe divers deze video-wereld is. Zowel letterlijk als figuurlijk. Veel diverser dan de traditionele media vaak is. Voor zover ik weet is er trouwens maar één succesvol voorbeeld van youtube-tv dat door 'echte professionals' wordt gemaakt: #BOOS. Hashtag Boos (dat is hoe je het uitspreekt) is een web format van BNN/VARA in Nederland. Geen online versie van het echte televisieprogramma dus. Evenmin een custom media speler van de zender. #BOOS wordt gemaakt voor youtube. Het is een eenvoudige regel die 5 jaar terug reeds duidelijk was toen sociale media groeide: go fishing where the fish are. Dat is niet de enige reden tot succes. Wat dan wel? Dat vertelden Boris van Bennekum & Hubert van der Want op Media Fast Forward op VRT. Je kan de talk hier bekijken. 

Tot daar deze korte inleiding tot de wondere wereld van online video en vlogs. Hopelijk ontdek je leuke dingen. 

Het was niet de bedoeling alle voorbeelden op te sommen. Heb je vragen, ideeën of originele voorbeelden, geef een seintje op fredo.de.smet <at> gmail.com. En dank aan Pieter Blomme en Thomas Smolders voor de tips.