"Maar, di­gi­ta­li­se­ren is niet in­no­ve­ren"

Donderdagavond hebben we Hello, Robot voorgesteld in het Design Museum Gent.  Er was een uitnodiging verstuurd naar een enkele organisaties uit de socio-culturele sector. We ontvingen ze na de openingsuren in het museum en vertelden over de geplande activiteiten en gidsbeurten. 

Foto: Jeroen Bourgonjon

Ikzelf gaf een korte voorstelling van 30 minuten over de tentoonstelling. Hoe alles tot stand kwam, wat je kan verwachten doorheen de 4 zalen en wat de rol van design hierin is. Eigenlijk probeerde ik vooral dit te zeggen: deze tentoonstelling is niet enkel voor geeks of wetenschappers. Het gaat zelfs niet enkel over robots. Het is een beleving voor jong en oud, voor nerd of newbie. Want we moeten echt eens goed praten over onze relatie met technologie.

Ik hou van die momenten. 

Niet dat ik nooit eerder “Hello, Robot” gepitcht heb. Wel integendeel. Ik presenteer het regelmatig in het kader van samenwerking met organisaties, bedrijven of partners (ja, vele plannen). Maar het is een uitdaging om dit verhaal ook over te brengen aan mensen die niet De Tijd lezen - bij wijze van spreken. 

In die laatste zin is ook het kernwoord. Meer en meer wordt dit een persoonlijke missie: bruggen bouwen tussen mensen met- en zonder technologie kennis. 

In een kort artikel van Jeroen Lemaire stond iets opmerkelijk. Het stukje heet “Doe meer met je hersenen in je bedrijf” en het gaat niet over neuro-wetenschap of tech-implants ofzo (dat hoopte ik toen ik de titel zag). Jeroen schrijft - geïnspireerd door een personeelstrip naar de zon - over de rol van creativiteit bij en onder mensen. 

Ongeacht dat Jeroen en ik elkaar niet zo vaak zien, heb ik het gevoel dat we één en ander gemeen hebben. De liefde voor muziek en goeie speakers, om maar iets te noemen. Jeroen was te gast op Gent M in 2015. Sindsdien kan ik zijn woorden en gedachten beter begrijpen. Iets waar andere mensen het blijkbaar moeilijker mee hebben. Zo vond ik het relaas dat Jeroen bracht bij Van Gils & Gasten interessant en gebalanceerd: de inhoud van de Google I/O Conferentie op een verstaanbare manier in een bredere context plaatsen. Het joeg Karen Damen blijkbaar de stuipen op het lijf.

“Maar, di­gi­ta­li­se­ren is niet in­no­ve­ren”
— Jeroen Lemaire

Afijn, terug naar dat opiniestukje. Tussen enkele paragrafen door schrijft Jeroen: “Maar, di­gi­ta­li­se­ren is niet in­no­ve­ren”.Deze korte zin getuigt hoe (bedrijfs-)leiders als hij denken. Een manier van denken die me nieuwsgierig maakt. Jeroen vertelde me laatst dat In The Pocket investeert in drie domeinen: Internet of Things, Artificiële Intelligentie en Virtual & Augmented Reality. Daar ligt de toekomst. Hoe leg je zoiets uit aan ‘andere mensen’ zonder ze de stuipen op het lijf te jagen? Hoe zorgen we ervoor dat iedereen mee is? Lig jij daar ook wakker van?

Een interessant interview verscheen deze week in NRC met historicus en schrijver Philipp Blom. Hij zegt er enkele rake dingen. Over technologie, over sociale cohesie, over toekomst vs. verleden en ook over Europa. “Tegelijkertijd zijn mensen tribale aapjes. Ze willen hun stam terugvinden. Ik ben bezig met een nieuw boek, dat hierover gaat. Hoe angstiger de aapjes worden, hoe kleiner ze de stam willen hebben.” Dit is niet enkel iets dat ‘populisten’ doen, volgens Blom.

Hij verwijt de elite teveel weg te duiken. Het herbronnen op hyper-lokaal niveau ('samen in de pluk-boerderij’) is tof en gezond. Maar het creëert ook een bubbel. Sociale cohesie, tussen gelijkgezinden. 🤔

Ben ik hier ook schuldig aan, vraag ik me af? Sluit ik me ook op in een bubbel van hoogopgeleide elite en geschreven pers? En if so, hoe staat dat tegenover het idee dat ik bruggen wil bouwen?

Rutger Bregman was ook al niet bijzonder optimistisch over Europa in onze denkoefening over het basisinkomen. De laatste GentM podcast al beluisterd?

Over Europa gesproken. Kreeg jij ook een hoera-smsje over roaming deze week? De mijne klonk zo: “Telenet-info: Goed nieuws! Geen roamingkosten meer binnen de EU-zone.” Ik kon alleen maar denken aan al de tijd die we verloren hebben. 

Na het interview van Philipp Blom verdwaalde ik in een vergelijking tussen de filter bubble uit de media en ‘de zoektocht naar de eigen stam’ zoals Blom beschrijft. Een gelijkaardige toon merk ik in een medium-stuk van Jeff Jarvis, populair op het net deze week. Jarvis wil de klemtoon verleggen van het effect (fake news) naar het probleem (manipulatie en vertrouwen). Op het einde richt ook hij het woord tot zichzelf en zijn collega’s.

Finally, we move from the symptoms to ailments. Our institutions are not trusted for many reasons and we must address those reasons. … We must learn to listen first before creating the product we call content. Brands, government, and politics must also learn to listen first. These are longer-term goals.

Philipp Blom woont in Wenen. Misschien kom ik hem daar wel tegen. Morgen vertrek ik immers naar Wenen voor de opening van “Hello, Robot” in MAK. De tentoonstelling is onderdeel van een stadsfestival: Vienna Biennale: Our Work. Our Future. Ben eens benieuwd hoe ze er daar over denken.