Hack The City

Of ik een namiddag coach wou zijn van een aantal jongeren. Ze hadden de opdracht een toekomstbeeld van Brugge te schrijven om de stad heruit te vinden. Het klonk even vaag als aantrekkelijk. Coach om de stad heruit te vinden? Cool! Naast de vraag of je Brugge überhaupt een stad kunt noemen - ik heb het de laatste tijd al moeilijk met de ‘gezelligheid’ van Gent - is het niet evident een dossier te schrijven op 4 dagen. Want dat was de opdracht van de 6 jongeren die zich aangemeld hadden voor Hack The City.

 

Maar alle gekheid of clichés op een stokje. Brugge is natuurlijk een stad, maar dan één met een apart DNA. Daarom de nood juist aan een hackaton zoals dit. En ook: misschien is het wel beter een utopie te bedenken op 4 dagen in plaats van 4 maanden. Geen tijd voor al te veel discussie en gepalaver maar een onderdompeling van inspiratie, frustratie en ambitie. Althans, dat was wat ik ervan verwachtte toen ik, met een denkbeeldige #bluewhite sjaal om de nek, de trein naar Brugge nam.

Plaats van afspraak was de URB EGG-café, een tijdelijke hotspot aan de rand Brugge, een container cafe dat ook het meeting-point van de triennale. Ernaast bevond zich een industriële schuur met tafels, stoelen, koffie, een scherm en beamer … en veel chocolade. In dezelfde ruimte zou die avond Pecha Kucha Brugge zou plaatsvinden. Ook dit ging over de toekomst van Brugge met een aantal voorstelling van nationale bottom-up projecten zoals de burgerbegroting en LAN in Antwerpen. Maar ook Kerk in Gentbrugge of Gent M uit - euh - Gent. Het was dus een concept-dag, een onderdompeling van stadsontwikkeling en burger initiatieven.

 

Er valt veel te zeggen over die dag. Het is zo één van die dagen waar je dankbaar voor wordt, omdat je er deel van mocht uitmaken. Ik ontmoette 7 totaal verschillende jongeren die open praatten en luisterden naar mijn verhaal en tips. Ik ontdekte ook dat Rutger Bregman gelijk heeft dat we het afgeleerd zijn utopisch te denken. We zijn te rijk, we hebben het te goed, dixit Bregman. Behalve voor die ene jongeman die zijn manifest klaar had, met een typemachine op een A4tje gezet.

Les 2: ik ondervond hoe moeilijk het is te vernieuwen of veranderen als er één iemand de weg van de minste weerstand wil bewandelen. “We mogen geen conflicten uitlokken, we moeten iedereen overtuigen voordat we iets veranderen of ondernemen.” Laat dat nu net datgene zijn wat ik van een jongere niet verwacht. Maar misschien neem ik hier te veel mezelf als norm. Toen ik die leeftijd had ging ik op reis naar het oude Griekenland, ik las Herman Hesse en studeerde over het Boeddhisme. Ik droomde van een nieuwe wereld, althans zo denk ik er nu over. 

Filosoferen over de toekomst, bruggen bouwen tussen mensen, ideetjes bedenken voor nieuwe stadsmeubelen. Het was ongemeen boeiend, die namiddag. Het werd nog meer interessant toen er besloten werd van plaats te verhuizen. “Wat zitten wij hier te doen? Praten over de openbare ruimte? Laten we ze gaan opzoeken.“ De dag nadien werd een tafel in het midden van de Grote markt gezet om verder te werken aan hun droombeeld.  Het kon evengoed een kunst performance geweest zijn. Je moet het maar doen.

Op dag vier - zondag was dat - werd er een tekst afgewerkt om aan de burgemeester Renaat Landuyt te overhandigen. Utopie of niet, deze mensen schreven een grondig en “pragmatisch voorstel voor de toekomst”. En dat is maar goed ook, want Landuyt is zo iemand die al zo lang in de politiek leeft, dat ik vermoed dat hij vergeten is hoe het werkelijke leven er aan toe gaat.

De toon wordt bij het begin van de tekst gezet door deze zin: “We hebben te weinig plaats; en hoewel we met duizenden mensen dicht opeen wonen, voelen we ons eenzaam en alleen.” Ze voelen met andere woorden de nood om de publieke ruimte te heroveren, om ze meer te laten spreken zodat ook de mensen meer tot een gesprek komen. Wat volgt zijn een aantal praktische suggesties, waarvan sommige opmerkelijke nuttig en to-the-point zijn. 

EEN GREEP UIT HET MANIFEST

Ruimte voor een goed gesprek. Bij het plaatsen van banken en zitmogelijkheden denken we verder dan de lange rij. Vorm clusters van publieke zitmogelijkheden waarbij je makkelijk in groep bijeen kan zitten, ... 

Ruimte voor ondernemen. Voorzie in het park ruimte voor een tweetal pop-up concepten. Een klein gebouwtje of een aantal containers waarbinnen om de zoveel maanden andere pop-up ondernemingen kunnen neerstrijken. ...

Ruimte voor muziek en dans. Het gedeelte van het park naast de spoorweg is een ideale locatie voor een permanente stadsdansvloer. ...

Ruimte bij regen. Ons Belgisch weer leent zich vaak niet tot een outdoor levensstijl. Daarom is het belangrijk ook overdekte paviljoenen (klein en groot) in het park te voorzien. ...

Ruimte voor warmte. Letterlijk. Er bestonden ooit betaaltelefoons, we hebben automaten en parkeermeters. ...

Daarnaast voegt het team er een hoofdstuk klimaatopwarming aan toe. Ongevraagd, want dat was niet de rechtstreekse opdracht. Maar, merken ze terecht op: “Klimaatopwarming is geen milieuprobleem. … De oorzaken van de klimaatsverandering zijn intrinsiek verbonden met onze manier van samenleven.” Ik was eigenlijk een beetje verrast bij het lezen van die zin en het ganse deel dat er op volgt. Het klimaat was totaal nog geen issue tijdens mijn workshop op vrijdag. Dat betekent dus dat de coach op zaterdag het moet aangebracht hebben.* 

En bij het schrijven van die zin besef ik hoe moeilijk het is om dit positief te laten overkomen.

Naast het feit dat ik me een beetje betrapt voel dat ik totaal niet bij het klimaat had stilgestaan, valt het me op hoe beïnvloedbaar de jongeren waren. En bij het schrijven van die zin besef ik hoe moeilijk het is om dit positief te laten overkomen. Vanuit onze “sterke karakters en grote ideeën cultuur” klinkt alsof het een groepje loslopend wild was. Maar dat was het niet. Deze Urban Thinkthank bestond uit 7 individuen die nieuwsgierig en leergierig waren. 7 jonge mensen die de kracht hadden om zich open te stellen. En open, dat vind ik het schoonste woord ter wereld!

Ik volg hen in het geheim via de facebookgroup en lees dat ze hun manifest willen in praktijk omzetten. Je kan hun verhaal gaan beluisteren op Learn Do Share op 26 november in Kortrijk. Of het manifest downloaden en lezen. Dat moet je echt eens doen. 

* Ik heb het eens nagevraagd bij de organisatie en het was docent en klimatoloog Pieter Boussemaere die de groep geïnspireerd heeft.